NDA: eenzijdig of wederzijds, inhoud en voorbeeld

Een NDA is een afspraak waarin je vastlegt dat informatie die je met een ander deelt, geheim blijft. NDA staat voor non-disclosure agreement. In het Nederlands heet het een geheimhoudingsovereenkomst, of een geheimhoudingsverklaring als maar één partij tekent. Je gebruikt een NDA voordat je iets waardevols vertelt: een plan, een product, klantgegevens of cijfers.

In dit artikel lees je wanneer je een NDA nodig hebt, of hij eenzijdig of wederzijds moet zijn, wat erin hoort, hoe een boete werkt en welke fouten vaak gemaakt worden. Met een voorbeeld van een geheimhoudingsartikel.

Wat is een NDA precies?

Een NDA is een gewone overeenkomst. De ontvanger belooft de informatie geheim te houden en alleen te gebruiken voor het doel waarvoor hij hem krijgt, bijvoorbeeld om te beoordelen of jullie gaan samenwerken. Houdt hij zich er niet aan, dan schiet hij tekort in de nakoming van de overeenkomst en kun je daar gevolgen aan verbinden.

Naast een NDA beschermt ook de wet bepaalde informatie. De Wet bescherming bedrijfsgeheimen noemt informatie een bedrijfsgeheim als die aan drie voorwaarden voldoet (artikel 1):

• ze is geheim, dus niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk voor mensen die zich gewoonlijk met zulke informatie bezighouden;
• ze heeft handelswaarde omdat ze geheim is;
• degene die er rechtmatig over beschikt, heeft "redelijke maatregelen" genomen om ze geheim te houden.

Die laatste voorwaarde is de reden dat afspraken op papier ertoe doen. Een geheimhoudingsafspraak kan een onderdeel zijn van de maatregelen die je neemt om informatie geheim te houden.

Wanneer heb je een NDA nodig?

Een NDA is nuttig op elk moment waarop je informatie deelt die je niet op straat wilt zien:

• Een gesprek met een investeerder. Je laat cijfers, plannen of een product zien voordat er een deal is.
• Een freelancer of zzp'er inhuren. Hij krijgt toegang tot klantgegevens, code of interne werkwijzen.
• Een overname. Bij een mogelijke koop of verkoop van een bedrijf wordt veel informatie uitgewisseld voordat iets zeker is.
• Een samenwerking verkennen. Twee bedrijven bespreken een gezamenlijk product of een nieuwe markt.

Eenzijdig of wederzijds?

Bij een eenzijdige NDA deelt maar één partij vertrouwelijke informatie. Alleen de ontvanger belooft geheimhouding. Dat past bij een gesprek met een freelancer of een leverancier die jouw informatie krijgt, maar niets van zichzelf deelt.

Bij een wederzijdse NDA delen beide partijen informatie en beloven ze allebei geheimhouding. Dat past bij een samenwerking of een overname, waar beide kanten iets laten zien.

Twijfel je? Kijk dan wie er informatie geeft. Gaat het straks ook de andere kant op, kies dan voor wederzijds. In de NDA van ZekerWet is dat de eerste vraag.

Wat moet er in een NDA staan?

1. Een omschrijving van de vertrouwelijke informatie. Kies bewust: alle informatie die je deelt, ook mondelinge informatie, of alleen informatie die je schriftelijk als vertrouwelijk markeert.
2. Het doel. Waarvoor mag de ontvanger de informatie gebruiken? Bijvoorbeeld alleen voor het beoordelen van een samenwerking.
3. Uitzonderingen. Informatie die al openbaar was zonder toedoen van de ontvanger, of die hij al rechtmatig had, valt er meestal buiten. Zet dat er expliciet in.
4. Duur. Hoe lang geldt de geheimhouding na afloop van de samenwerking? De wet noemt geen vaste termijn; jullie spreken die samen af.
5. Teruggave of vernietiging. Wat gebeurt er met documenten en kopieën als het overleg stopt?
6. Een boete. Wat is de ontvanger verschuldigd bij een overtreding? Zie de volgende paragraaf.
7. Welke rechter bevoegd is bij een geschil.

Hoe werkt een boete in een NDA?

Een boete in een NDA is een boetebeding. Artikel 6:91 BW omschrijft dat als een afspraak dat de schuldenaar bij een tekortkoming een geldsom of andere prestatie moet voldoen, "ongeacht of zulks strekt tot vergoeding van schade of enkel tot aansporing om tot nakoming over te gaan". Een boete kan dus ook bedoeld zijn om de ander te stimuleren zich aan de afspraak te houden.

De rechter kan een boete wel lager maken. Volgens artikel 6:94 lid 1 BW kan dat op verlangen van de schuldenaar als "de billijkheid dit klaarblijkelijk eist". Maar de rechter kan dan niet minder toekennen dan de schadevergoeding waar je volgens de wet recht op hebt. Een afspraak dat de rechter de boete niet mag matigen, is volgens lid 3 nietig. Kies daarom een bedrag dat past bij wat er op het spel staat.

Voorbeeld van een geheimhoudingsartikel

Een kort voorbeeld voor een eenzijdige NDA. Vervang de gegevens tussen haken.

Artikel 1. Geheimhouding. Ontvanger houdt alle informatie die hij van [naam bedrijf] ontvangt in verband met [doel] geheim en gebruikt die uitsluitend voor dat doel. Ontvanger deelt de informatie alleen met medewerkers of adviseurs die haar voor dat doel nodig hebben en aan een vergelijkbare geheimhoudingsplicht zijn gebonden.

Artikel 2. Uitzonderingen. Artikel 1 geldt niet voor informatie die al openbaar is zonder toedoen van Ontvanger, of die Ontvanger al rechtmatig had voordat hij haar van [naam bedrijf] ontving.

Artikel 3. Duur en teruggave. De geheimhouding geldt tot [aantal] jaar na het einde van het overleg. Op eerste verzoek geeft Ontvanger alle informatie terug of vernietigt hij die, met alle kopieën.

Artikel 4. Boete. Bij overtreding van artikel 1 verbeurt Ontvanger een direct opeisbare boete van [bedrag] per overtreding.

Veelgemaakte fouten

1. Een te vage omschrijving. Weet niemand precies welke informatie geheim is, dan wordt discussie achteraf lastig.
2. Het doel niet noemen. Zonder doel is onduidelijk waarvoor de ontvanger de informatie wel mag gebruiken.
3. Eenzijdig tekenen terwijl je allebei deelt. Dan is jouw informatie beschermd, maar die van de ander niet, of andersom.
4. Geen afspraak over teruggave. Na het overleg blijven documenten en kopieën dan gewoon bij de ander liggen.
5. Pas tekenen na het gesprek. Teken eerst en deel daarna. Dan is er geen discussie over wat je al vertelde voordat er een afspraak was.

NDA of geheimhoudingsbeding in een arbeidsovereenkomst?

Voor werknemers ligt het anders. Een werknemer die bedrijfsgeheimen naar buiten brengt, kan daarmee een dringende reden voor ontslag geven: artikel 7:678 lid 2 onder i BW noemt het geval dat de werknemer "bijzonderheden aangaande de huishouding of het bedrijf van de werkgever, die hij behoorde geheim te houden, bekendmaakt".

Wil je met een werknemer concrete afspraken maken, bijvoorbeeld met een boete, dan hoort dat in de arbeidsovereenkomst of in een aparte geheimhoudingsverklaring voor werknemers. Voor een boete in een arbeidsovereenkomst gelden eigen regels. Gebruik daarvoor de geheimhoudingsverklaring voor werknemers, en de NDA voor gesprekken met andere bedrijven, investeerders en freelancers.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een geheimhoudingsverklaring en een geheimhoudingsovereenkomst?

In de praktijk worden de woorden door elkaar gebruikt. Meestal bedoelt men met een verklaring een document dat één partij tekent, en met een overeenkomst een afspraak die beide partijen tekenen. Waar het om gaat, is wat erin staat: wie geheim moet houden, welke informatie en hoe lang.

Wat als de ander de NDA toch schendt?

Staat er een boete in, dan kun je die vorderen. Is je schade groter dan de boete, en is de boete bedoeld in de plaats van schadevergoeding, dan kan de rechter volgens artikel 6:94 lid 2 BW aanvullende schadevergoeding toekennen, als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Bewaar daarom goed wat je hebt gedeeld en wanneer.

Een NDA opstellen

Met de NDA van ZekerWet kies je eenzijdig of wederzijds, welke informatie eronder valt, hoe lang de geheimhouding duurt, de boete en de bevoegde rechtbank. Het document neemt de uitzonderingen, teruggave of vernietiging, een verbod op reverse engineering en de intellectuele eigendom zelf op. Je vult de vragen gratis in en betaalt pas als je het document downloadt.

Dit artikel is algemene informatie. Het beschrijft de hoofdregels en gaat niet in op alle uitzonderingen die in jouw situatie kunnen spelen.